1. Wniosek o dopuszczenie do egzaminu.
2. Sportową Książeczkę Żeglarską.
3. Dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań warunkujących dopuszczenie do egzaminu na dany patent (jeżeli takie dokumenty są wymagane).
4. Pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych na uprawnianie żeglarstwa, jeżeli kandydat nie ukończył 18 lat.
5. Zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do uprawiania żeglarstwa.

II. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu na patent żeglarza jachtowego jest:

1. Ukończenie 12 lat i odbycie kursu szkoleniowego.

III. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu na patent sternika jachtowego jest:

1. Ukończenie 16 lat i posiadanie patentu żeglarza jachtowego lub ukończenie 18 lat i odbycie kursu szkoleniowego.
2. Odbycie co najmniej 2 rejsów po wodach morskich w czasie przynajmniej 200 godzin żeglugi, w tym minimum 100 godzin żeglugi na morzu pełnym.

• Zalicza się staż przed uzyskaniem patentu żeglarza jachtowego, ale po ukończeniu 12–go roku życia.
• Do stażu wymaganego na patent sternika jachtowego może być wliczone jedynie do 100 godzin żeglugi na jachtach o długości powyżej 21 m.

1. Ukończenie 18 lat.
2. Posiadanie patentu sternika jachtowego.
3. Udział w minimum 3 rejsach morskich w czasie co najmniej 600 godzin żeglugi, po uzyskaniu patentu sternika jachtowego. Przynajmniej jeden z tych rejsów musiał odbywać się po wodach pływowych o skoku pływu min. 1,5 m.

V. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu na patent kapitana jachtowego jest:

1. Posiadanie patentu jachtowego sternika morskiego.
2. Wykazanie się stażem przynajmniej 1000 godzin żeglugi w co najmniej 2 rejsach morskich po uzyskaniu patentu jachtowego sternika morskiego a w tym:

• co najmniej 400 godzin żeglugi w rejsach prowadzonych samodzielnie,
• co najmniej 300 godzin żeglugi w rejsach na jachtach o powierzchni ożaglowania większej niż 80 m2, w tym co najmniej 100 godzin na jachtach dłuższych niż 21 m.

VI. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu na patent żeglarza lodowego jest:

1. Ukończenie 12 lat.
2. Odbycie kursu szkoleniowego.

VII. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu na patent sternika lodowego jest:

1. Ukończenie 16 lat i posiadanie patentu żeglarza lodowego, lub ukończenie 18 lat.
2. Odbycie kursu szkoleniowego.

VIII. Egzaminy przeprowadzają i nadają odpowiednie patenty żeglarskie:

1. Patenty żeglarza jachtowego i sternika jachtowego – Komisje Szkolenia i Zarządy Okręgowych Związków Żeglarskich upoważnione przez Polski Związek Żeglarski.
2. Patenty jachtowego sternika morskiego i kapitana jachtowego – Centralna Komisja Egzaminacyjna, Komisja Szkolenia i Prezydium Polskiego Związku Żeglarskiego.

IX. Weryfikacja patentów motorowodnych
Zgodnie z § 28.4 patenty morskiego sternika motorowodnego i kapitana motorowodnego mogą być weryfikowane bez egzaminu na odpowiednie patenty jachtowego sternika morskiego lub kapitana jachtowego po złożeniu w biurze PZŻ stosownego wniosku.

X. Druki
Druki patentów i książeczek żeglarskich są drukami ścisłego zarachowania i podlegają ochronie prawnej, są rozprowadzane wyłącznie przez Biuro Polskiego Związku Żeglarskiego. Druki pochodzące z innych źródeł będą traktowane przez władze jako falsyfikaty.

XI. Nowe patenty
Wymiana patentów dotychczas obowiązujących na nowe patenty oparta jest na zasadzie pełnej dobrowolności. Stare patenty zachowują swoją ważność przy czym osoby legitymujące się nimi posiadają wyłącznie uprawnienia żeglarskie jakich one dotyczyły, a nie uprawnienia wynikające z aktualnego rozporządzenia.

Wymiana prowadzona jest od dnia 01.01.1998 r.
 

Stary stopień	Nowy patent
Żeglarz Jachtowy	Żeglarz Jachtowy
Sternik Jachtowy, Sternik Jachtowy p.u.	Sternik Jachtowy
Jachtowy Sternik Morski	Jachtowy Sternik Morski
Jachtowy Kapitan Żeglugi Bałtyckiej Jachtowy Kapitan Żeglugi Wielkiej	Kapitan Jachtowy
Żeglarz Lodowy	Żeglarz Lodowy
Sternik Lodowy	Sternik Lodowy

Osoby, które wymieniają patenty nabywają automatycznie nowe uprawnienia bez jakichkolwiek egzaminów uzupełniających.
Poprzednie patenty pozostają u posiadacza stopnia z adnotacją i z pieczęcią:
Wydano patent nr ………………………………………….
Zgodnie z Rozporządzeniem RM Nr 729 Dz. U. Nr 112/97
Osoba ubiegająca się o wymianę patentu winna złożyć we właściwym Okręgowym Związku Żeglarskim wniosek o wymianę patentu wg załączonego wzoru,
wnieść opłatę wg stawki ustalonej corocznie przez PZŻ, załączyć do wglądu oryginał patentu.
Wnioski wg powyższego ustalenia dotyczące patentów jachtowego sternika morskiego i kapitana jachtowego należy składać w Biurze PZŻ w Warszawie,
ul. Chocimska 14, 00–791 Warszawa.